Sankcja kredytu darmowego — kiedy oddajesz tylko pożyczony kapitał?
Jeśli pożyczkodawca naruszył ustawowe limity kosztów albo wymogi dotyczące umowy, możesz oddać tylko pożyczony kapitał, bez odsetek i prowizji (art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim). Masz na to rok od wykonania umowy.
Czym jest sankcja kredytu darmowego?
To uprawnienie konsumenta z art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Po złożeniu pożyczkodawcy pisemnego oświadczenia zwracasz pożyczkę bez odsetek i innych kosztów należnych pożyczkodawcy, w terminach i w sposób ustalony w umowie. Jeśli umowa nie określa terminów spłaty, zwracasz kapitał w równych ratach miesięcznych od dnia zawarcia umowy. Koszty ustanowienia zabezpieczenia przewidziane w umowie ponosisz nadal (art. 45 ust. 4).
Kiedy przysługuje sankcja?
Sankcja przysługuje, gdy pożyczkodawca naruszył wskazane w art. 45 przepisy ustawy, na przykład:
- umowa nie została zawarta na piśmie (art. 29 ust. 1),
- w umowie brakuje wymaganych elementów, m.in. całkowitej kwoty kredytu, oprocentowania, RRSO i całkowitej kwoty do zapłaty z założeniami, zasad spłaty, innych kosztów i warunków ich zmiany albo informacji o odstąpieniu i wcześniejszej spłacie (art. 30 ust. 1 pkt 1–8, 10, 11, 14–17),
- umowa o odroczenie płatności albo zmianę sposobu spłaty nie zawiera wymaganych danych (art. 31–33),
- opłaty za zaległość razem z odsetkami za opóźnienie przekroczyły limit (art. 33a),
- koszty pozaodsetkowe przekroczyły ustawowy limit, także przy przedłużeniu terminu lub kolejnych pożyczkach w ciągu 120 dni (art. 36a–36c).
Limit kosztów dla Twojej kwoty i okresu pokazuje kalkulator pożyczki pod wynikiem.
Ile możesz zaoszczędzić? Przykład
Pożyczka 3 000 zł na 12 rat, stopa 10% rocznie i prowizja 50 zł: według umowy oddajesz 3 214,96 zł. Po skorzystaniu z sankcji od początku umowy oddajesz tylko 3 000,00 zł, czyli o 214,96 zł mniej. Przykład policzony kalkulatorem Creditron; koszty zabezpieczenia, jeśli umowa je przewiduje, ponosisz nadal.
Jak skorzystać z sankcji?
Najczęściej wystarczą cztery kroki:
- sprawdź umowę, formularz informacyjny i harmonogram, a koszty porównaj z ustawowym limitem,
- złóż pożyczkodawcy pisemne oświadczenie, że korzystasz z sankcji kredytu darmowego na podstawie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, i wskaż naruszenie,
- zachowaj dowód nadania i dalej spłacaj kapitał według harmonogramu,
- jeśli pożyczkodawca nie uznaje oświadczenia, złóż reklamację, a potem możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego albo do sądu.
Ile masz czasu?
Uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (art. 45 ust. 5), zwykle od dnia spłaty ostatniej raty. Postanowienia umowy nie mogą go wyłączyć ani ograniczyć (art. 47). Oświadczenie możesz złożyć sam. Uważaj na firmy, które za „odzyskanie” pieniędzy pobierają wysoką prowizję: bezpłatnej porady udzielają rzecznicy konsumentów i punkty nieodpłatnej pomocy prawnej. Unijna dyrektywa CCD2 może zmienić zasady sankcji, ale do czasu wejścia w życie nowej polskiej ustawy obowiązuje art. 45 w obecnym brzmieniu (co wiadomo o CCD2).